Kopaonik

Nacionalni park Kopaonik se nalazi na najvišim delovima planine Kopaonik, koja se pruža u centralnom delu Srbije. Ovaj prostor proglašen je nacionalnim parkom 1981. godine, sa ukupnom površinom od 11 969,04  ha,  od čega su u državnoj svojini 9.862,6 ha, a u privatnoj i drugim oblicima svojine 2.106,98 ha. Njegova teritorija se nalazi na prostoru opština Raška i Brus. 


GALERIJA

Kopaonik
Kopaonik
Kopaonik
Kopaonik
Kopaonik

Nacionalni park Kopaonik počinje na nadmorskoj visini od 800 m, dok se najviši vrh ove planine nalazi na 2.017 m i nosi naziv Pančićev vrh. Međutim, najveći deo nacionalnog parka podrazumeva predeo poznat kao Ravni Kopaonik koji obuhvata najšumovitije predele ove planine i predstavlja relativno zaravnjen predeo sa visinom od 1.700 m. Interesantno je da se u sklopu nacionalnog parka nalazi i 13 rezervata prirode koji su pod posebnom zaštitom i koji zahvataju površinu od 1375,2 ha. Kopaonik se može pohvaliti sa preko 200 sunčanih dana godišnje, te ga mnogi nazivaju i ,,planina Sunca“. Snežni pokrivač traje u proseku 180-230 dana godišnje, međutim zimske temperature nisu mnogo niske budući da se hladan i težak vazduh zadržava u okolnim kotlinama. Na Kopaoniku se ne mogu naći veći rečni tokovi, ali interesantno je nekoliko urvinskih jezera, koja većinom dobijaju vodu od podvodnih izvora i na čijoj površini postoje ploveća ostrva koja su obrasla raznovrsnim rastinjem, što predstavlja zanimljiv prizor. Pored toga, u podnožju ove planine postoje 3 banje koje poseduju izvore sa lekovitom vodom. Do ovog nacionalnog parka postoje dobre saobraćajne veze, a do njega se može stići automobilom, autobusom i biciklom. Saobraćaj je organizovan tako da postoje redovne autobuske linije do značajnih zaštićenih područja, ali isto tako i brojne taksi službe koje opslužuju posetioce. Udaljenost od Beograda se kreće od 259 do 290 km, u zavisnosti od puta kojim se dolazi.

FLORA I FAUNA: Na Kopaoniku se mogu zapaziti gotovo svi vegetacijski pojasevi koji su karakteristični i za ostale visoke planine Balkanskog poluostrva. Tako se prvo ističe pojas termofilnih hrastovih šuma, zatim pojas bukovih šuma, smrčevih šuma, nakon kojih se može zapaziti žbunasta vegetacija. Kao i kod većine ostalih visokih planina, i na Kopaoniku najviše vrhove pokrivaju pašnjaci i rudine. Biljni i životinjski svet je predstavljen velikim brojem vrsta, od kojih se neke mogu naći samo na području ovog nacionalnog parka. Ovde postoji čak 1600 vrsta biljaka, od kojih se 825 vrsta ubraja u visokoplaninsku floru, a vredni pomena su tri lokalna endemita: kopaonička čuvarkuća (Sempervivum kopaonikensis), kopaonička ljubičica (Viola kopaonikensis) i Pančićeva režuha (Cardamine pancicii). Značaj Kopaonika za visokoplaninsku floru leži u činjenici da ovde raste čak 11,9% visokoplaninskih balkanskih endemskih vrsta. Brojne vrste zaštićene su u sklopu Crvene liste flore Srbije, ali i Evrope. Od faune vredi istaći 173 vrsta ptica, od kojih se čak 90% ubraja u gnezdarice. Od 40 vrsta sisara koje žive na prostoru nacionalnog parka može se izdvojiti vidra (Lutra lutra) čije je stanište u blizini vodenih objekata, a od ostalih vrsta najbrojniji su: šareni tvor (Vormela peregusta), veverica (Sciurus vulgaris), divlja mačka (Felis silvestris), vuk (Canis lupus) i lisica (Vulpes vulpes). Endemična i reliktna vrsta dnevnog leptira Colis balcanica Rebel živi jedino na Kopaoniku.

KULTURNO NASLEĐE: Kulturno nasleđe Kopaonika je bogato, a predstavljeno je sa 15 nepokretnih kulturnih dobara. Za turiste su posebno interesantni neki stari objekti koji se mogu videti po razbacanim selima ovog planinskog masiva. To su brojne vodenice i drugi objekti koji oslikavaju tradicionalan način života ovog područja. Pored toga, od bogatog kulturnog nasleđa vredi izdvojiti Pančićev mauzolej, koji se nalazi na vrhu Nebeskih stolica i u kome se mogu videti posmrtni ostaci Josifa Pančića, koji je ostao poznat kao najpoznatiji srpski botaničar. Od objekata sakralne arhitekture na Kopaoniku se mogu videti: ostaci crkve Sv. Prokopija na Nebeskim stolicama, koja je bila podignuta na svetilištu koje datira iz VII veka, Crkvište u Metođu, kao i crkva Sv. Petra i Pavla u Krivoj Reci. Interesantno je posetiti i hamam u Jošaničkoj banji koja se nalazi na obroncima Kopaonika, a koji potiče iz turskog perioda, tačnije iz XVII veka.

MOGUĆNOSTI SMEŠTAJA: Kopaonik je jedan od pet nacionalnih parkova Srbije sa najobimnijom materijalnom bazom za smeštaj posetilaca. Ona je predstavljena velikim brojem hotela različitih kategorija od kojih su mnogi osposobljeni za održavanje različitih kongresa, uređeni po najvišim standardima sa spa i wellness centrima i različitim paketima za zadovoljenje turističkih potreba raznovrsnih grupa potrošača. Pored hotela, posetioci mogu boraviti i u nekom od drugih smeštajnih objekata kao što su apartmani i vikendice, dok su za smeštaj dece osposobljena dva odmarališta na atraktivnim lokacijama, sa inoviranim sadržajima i obnovljenim kapacitetima.

TURISTIČKE AKTIVNOSTI: Za Kopaonik se sa punim pravom može reći da predstavlja najznačajniji i najveći zimsko-turistički centar u Srbiji, koji se može pohvaliti bogatom ponudom i u ostalim delovima godine. Toliko atrakcija za videti, toliko aktivnosti kojima se posetioci mogu baviti čine gotovo nemogućim da se iskuse sve čari ove planine u okviru jedne turističke posete. Međutim, nadležni organi su tako organizovali turističku ponudu ovog nacionalnog parka da svako može, saglasno svojim interesovanjima, pronaći deo ponude koji mu je najzanimljiviji. U ovom nacionalnom parku postoje organizovane pešačke ture na nekim od brojnih pešačkih staza koje dostižu ukupnu dužinu od 40 km, u pratnji vodiča na engleskom jeziku. U sklopu pešačkih tura moguće je organizovati branje sezonskih šumskih plodova i sakupljanje lekovitog bilja u zavisnosti od želja posetilaca. Takođe, za bicikliste su izgrađene i biciklističke staze ukupne dužine 5,5 km, dok se planinari za organizovanje različitih aktivnosti mogu obratiti planinarsko-smučarskom društvu koje deluje na ovoj planini. Sportska aktivnost koja je izuzetno popularna na Kopaoniku je svakako jahanje, te je za te potrebe otvorena i škola jahanja.

Međutim, ono po čemu je Kopaonik istinski poznat su zimski sportovi, naročito skijanje, a dugo trajanje snežnog pokrivača i organizovana ponuda čine zimsku sezonu dobrom i dugom. Staze za alpsko skijanje su duge 55 km, dok dužina staza za nordijsko skijanje iznosi 12 km. Za avanturiste postoji ponuda koja podrazumeva penjanje uz stene, paraglajding, ture džipovima, kao i paintball. Za potrebe dece se organizuju brojne škole u prirodi, koje pored samog druženja podrazumevaju i upoznavanje sa ovim nacionalnim parkom, povećanje interesovanja za različite vrste biljaka i životinja i tome slično. Ukratko govoreći, nadležni organi ovog nacionalnog parka su dosta učinili u pogledu formiranja ponude koja će uspeti da privuče posetioce tokom čitave godine, ali isto tako i u pogledu povezivanja ponude sa ponudom u okruženju u kome postoji veliki broj srpskih srednjevekovnih manastira, vinskih podruma i prirodnih objekata na kojima su moguće neke avanturističke aktivnosti, kao što je na primer splavarenje Ibrom sa obilaskom srednjevekovnog grada Magliča.